Fundacja Efektywne Budownictwo bierze udział w konsultacjach dotyczących list sprawdzających dla instalacji pomp ciepła oraz kotłów na biomasę. Inicjatywa stworzenia prostych checklist, wspierających prawidłowy odbiór inwestycji i porządkujących relację pomiędzy wykonawcą a inwestorem, została zapoczątkowana przez Fundację kilka miesięcy temu.

Celem naszej inicjatywy było przygotowanie praktycznych narzędzi, które pomogą inwestorowi sprawdzić, czy urządzenie zostało prawidłowo dobrane, zamontowane, uruchomione i wyregulowane, a także czy wykonawca przekazał wymaganą dokumentację oraz przeszkolił użytkownika.

Fundacja opracowała propozycje dwóch list:

  • dla instalacji pomp ciepła,
  • dla instalacji kotłów na biomasę.

Każda z nich obejmowała najważniejsze pytania, które powinny zostać zadane przed podpisaniem odbioru. Propozycje dotyczyły między innymi udokumentowanego doboru mocy urządzenia, zgodności źródła ciepła z budynkiem i instalacją, jakości montażu, pierwszego uruchomienia, ustawienia parametrów pracy, przekazania protokołów i gwarancji oraz przeszkolenia użytkownika.

Dobre wykonawstwo zaczyna się od jasnych zasad

Program dotacyjny nie kończy się w momencie przyznania dofinansowania ani zamontowania urządzenia. O jego rzeczywistej skuteczności decyduje to, czy inwestycja została dobrze zaplanowana i wykonana, a użytkownik wie, jak prawidłowo z niej korzystać.

Doświadczenia związane z programami wspierającymi modernizację budynków pokazują, że obok finansowania kluczowe są:

  • jakość wykonawstwa,
  • przejrzyste zasady odbioru,
  • odpowiedzialność wykonawcy,
  • kompletna dokumentacja,
  • rzetelne przeszkolenie inwestora,
  • możliwość późniejszej weryfikacji parametrów pracy instalacji.

Checklista nie zastępuje projektu, audytu, wiedzy technicznej ani nadzoru. Może jednak istotnie ograniczyć ryzyko pominięcia ważnych czynności oraz ułatwić inwestorowi rozmowę z wykonawcą.

To szczególnie ważne w przypadku urządzeń, których prawidłowe działanie zależy nie tylko od jakości samego produktu, ale również od doboru mocy, stanu budynku, parametrów instalacji, ustawień automatyki i sposobu użytkowania.

Duża zbieżność propozycji Fundacji z dokumentami ministerstwa

Propozycje Fundacji spotkały się z przychylnym odbiorem. Porównanie naszych materiałów z listami przedstawionymi przez ministerstwo pokazuje, że zdecydowana większość kluczowych obszarów wskazanych przez FEB znalazła odzwierciedlenie w przygotowanych dokumentach.

W przypadku pomp ciepła zbieżność dotyczy między innymi:

  • doboru urządzenia na podstawie audytu energetycznego,
  • zgodności instalacji budynku z pompą ciepła,
  • prawidłowego montażu jednostki zewnętrznej,
  • dostępu serwisowego oraz uwzględnienia hałasu i warunków zimowych,
  • bezpiecznego odprowadzania skroplin,
  • sprawdzenia instalacji elektrycznej,
  • przepłukania, odpowietrzenia i zabezpieczenia instalacji grzewczej,
  • ustawienia przepływów, krzywej grzewczej i temperatury ciepłej wody,
  • ograniczenia niepotrzebnej pracy grzałki,
  • przekazania dokumentacji i przeszkolenia użytkownika.

W najnowszej wersji lista dla pomp ciepła została dodatkowo rozwinięta o miejsce na wpisanie konkretnych parametrów, między innymi temperatury biwalentnej, mocy grzewczej urządzenia przy określonych temperaturach zewnętrznych oraz ustawień krzywej grzewczej. Takie rozwiązanie zwiększa możliwość późniejszej kontroli konfiguracji instalacji.

W przypadku kotłów na biomasę wspólne obszary obejmują między innymi dobór mocy kotła, dopasowanie bufora i zasobnika, wymagania dotyczące kotłowni i wentylacji, zabezpieczenia instalacji, pierwsze uruchomienie, właściwe paliwo, dokumentację oraz instruktaż użytkownika.

Fundacja zwróciła jednocześnie uwagę na potrzebę zachowania w checkliście dla biomasy jednoznacznego potwierdzenia wykonania i odnotowania pomiaru ciągu kominowego oraz analizy spalin. Elementy te były zawarte we wcześniejszej wersji dokumentu i pozostają istotne z punktu widzenia prawidłowego uruchomienia oraz bezpiecznej eksploatacji kotła.

Zaufanie pomiędzy inwestorem a wykonawcą

Jednym z najważniejszych celów inicjatywy jest wzmocnienie zaufania na styku inwestor–wykonawca.

Inwestor powinien wiedzieć, czego może oczekiwać przed podpisaniem odbioru. Wykonawca powinien natomiast dysponować jasnym zakresem czynności, które musi przeprowadzić i potwierdzić.

Dobra checklista chroni obie strony. Pomaga uniknąć nieporozumień, porządkuje dokumentację i zwiększa prawdopodobieństwo, że urządzenie będzie działało zgodnie z założeniami technicznymi oraz ekonomicznymi.

Samo dofinansowanie zakupu urządzenia nie gwarantuje efektu energetycznego. O powodzeniu inwestycji decydują również właściwy dobór, jakość montażu, regulacja, dokumentacja i wiedza użytkownika. Dlatego checklisty odbiorowe powinny stać się stałym elementem programów wspierających modernizację budynków.

Fundacja będzie kontynuowała prace

Fundacja Efektywne Budownictwo zamierza aktywnie uczestniczyć w dalszych konsultacjach i przekazywać rekomendacje wynikające z analizy kolejnych wersji dokumentów.

Planujemy również rozwinięcie inicjatywy o następne obszary, w szczególności:

  • ocieplanie ścian zewnętrznych,
  • wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła, czyli rekuperację.

Przygotowanie rzetelnych checklist w tych zakresach będzie wymagało wspólnej pracy producentów, wykonawców, projektantów, ekspertów technicznych i partnerów Fundacji. Będziemy zwracać się do nich o konsultacje, przekazanie doświadczeń oraz udział we wspólnym wypracowaniu praktycznych zasad odbioru.

Fundacja Efektywne Budownictwo będzie nadal wspierać rozwiązania, które zwiększają jakość wykonawstwa, chronią inwestorów i poprawiają skuteczność programów modernizacji budynków.

#EnergiaNaFaktach